تماس با من
پروفایل من
آرشیو وبلاگ
      یادداشت های اهور (یادداشت های منصوره اشرافی درباره هنر و ادبیات)
نگاهی به رابطه حق – دانش _ قدرت نویسنده: - یکشنبه ۱۳۸٦/٢/۳٠

  

نگاهی به رابطه حق – دانش _ قدرت (قسمت اول)

از منظر نگاه فوکو میان دانش و قدرت  همیشه رابطه ای وجو د د اشته است .فو کو نقش زبان در اعمال و حفاظت از قدرت را به خوبی تشریح کرده است .بر اساس نظرات او ، جهان مدرن غربی شدیدا تحت کنترل گفتمان هایی است که رفتارمان را به هنجار می کنند .فوکو به نقش ادبیات و سایر متون در چرخش و دوام قدرت اجتماعی توجه دارد اما می توان گفت همین نقش را نیز ادبیات در چرخش و دوام(حق – دانش ) نیز به عهده دارد.

اگر مجاز باشیم دانش را مترادف حق بدانیم  می توانیم از دیدگاه بر خورد حق با قدرت به مسله نگاه کنیم .اما چگونگی این رابطه به چگونگی تقسیم بندی صف ها در این دو مرز را دارد  گاهی در برخی مواقع و در میان برخی از تفکرات دانش و قدرت ملازم یکدیگر شناخته شده اند و گاهی نیز رو در روی هم قرار داشته اند.

در ابتدا نگاهی بیندازیم به دو مقوله حق و قدرت:

درهیاهوی غم انگیز زمانه ، ایا هرگز اندیشیده ایم که قدرت ملازمه با حق دارد یا نه؟ و اصولا حق و قدرت همزاد و توامند یا نه؟ و ایا هر چه " حق " بود با"  قدرت " است و قدرت جز با حق و در بر حق تجلی خواهد کرد یا نه؟

متاسفانه باوجود ی که عدالت نسبی حاکم بر روابط بشر ایجاب مب کند که حق و قدرت با هم باشند و با هم زیست کنند و همیشه صاحب حق صاحب قدرت باشد و قدرت در کف حقیقت، بسیاری از اوقات می بینیم که نه تنها حق و قدرت با هم و در بر هم نیستند بلکه افقی که هر یک می نگرند با افق دیگری متفاوت و حتی متضاد است.حقیقت به اتکا جوهر واقعیتی که در آن نهفته است ، چون دانه ای که نیروی رویش و بر و بار را در خود احساس می کند، خود را بی نیاز از هر چیز و هر کس می داند . می بیند همین کافی ست که خود را بنمایاند و در محیطی که استشمام حق شادی و لطافتی بدان می بخشد ، رشد کند و بالاخره در صحنه ی ظهور و بروز پیروز می شود.

قدرت نیز در مقام هماوردی با نیروهایی چون حق، به اتکا خشونت سرد و صامت خویش و اینکه هرگز از پای نخواهد افتاد خواست خود را بالاتر و بر تر از همه ی حقوق می داند و به زبان حال می گوید: هر چه من گفتم حق است و آنچه من خواستم حق و آن چه کرده و می کنم نیز حق.زیرا محیط رشد قدرت تنها به ابیاری و نگهبانی نیاز دارد و هرگز نیازی برای نفوذ در اندیشه ها در خود نمی بیند.از این رهگذر ، رهگذر هماوردی حق و قدرت ، بشر چه مصایبی را تحمل کرده است و چه تلخی ها و مرارت ها یی را کشیده است.تاریخ هر چند گنگ و سطحی و مجامله کار و احیانا لاشعور است  اما کم وبیش آکنده از تلاش ها و بر خورد هاییست که هر از یک از نیرو های حق و قدرت برای از میان بر داشتن و در هم کوفتن همدیگر داشته اند.

در این میان تنها انسان بی پنا ه و سر گردان ، انسانی که پیوسته حق را می یافته و زیر لگد قدرت آن را از دست می داده ، رنج می برده و خون دل می خورده و در این راه چه بسا...  جان را از دست داده است.قدرت در حقیقت نیرویی عاصی و کور است که هیچ هدفی ندارد . هدفش تنها در خواست کسی است که او را چون موم در دست داشته و به هر شکلی که می خواهد در بیاورد ، خواه از نظر اقتصادی ف خواه سیاسی ، خواه فکری...

قدرت حیله گرانه دریافته که جز با ماسک تظاهر و ریا و تبلیغ و احیانا نیرنگ نمی تواند راسا خودش را بنامایاند . چه که حق صاحب چنان نیروهای نا شناخته و حیرت بر انگیزی ست که اگر قدرت بخواهد بی مدد حتی نام آن ، هر چند ظاهری و دروغ ، گامی بردارد زود از پا می افتد و خسته و زبون می شود.گر چه ممکن است کم وبیش حق و قدرت در کنار هم و با هم تجلی کنند ، ولی حق همیشه خودش را می نمایاند و خواص وجودی خودش را آشکار می کند ،وقدرت جز اعمال سبکسرانه نیات چیز دیگری نیست و از همی روست اگر در راه حق به کار افتد ارزش پیدا می کند.

دیده شده که قدرت هنگامی که دوش به دوش حقیقت است چه معجزاتی می کند و به هنگامی که در برابر آن ، چگونه تن به پستی و رذالت می دهد. حق همیشه با راستی ، فداکاری ، پاکبازی، و فضیلت اخلاقی و واقعیت شناسی توام بوده و قدرت با نیرنگ ، کینه توزی ، تظاهر و فساد اخلاق.همیشه اعمال زور و قدرت و رسوایی اعمال قدرت توام با حق ، با سبکسری ، جنایت ، خیانت ، از میان بر داشتن مادی و معنوی توام بوده و هست . قدرت می خواهد آن چه را که مغایر منافع خویش است از پیش پا بردارد و ان چه را که بر خلافاراده صاحب قدرت در برابر ش قد علم می کند سر به نیست سازد ، حتی اگر حق باشد.

ولی حق و حقیقت در فضای دیگری سیر می کنند . از چشمه های دیگر اب می نوشند و ضربه های درد ناک و کاری قدرت را با روی باز می پذیرد ، ولی حرف خودئش را می زند و کار خودش را می کند ، چه که پیروزی او  در وجود داشتن و بقای اوست و نه چیز دیگری.

ادامه دارد...

 

 

 

 

 

 

  نظرات ()
مطالب اخیر شعر شعر شعر شعر شعر تامل شعر شعر شعر شعر
کلمات کلیدی وبلاگ شعر (۳۱٢) حاشیه زندگی (۱٦٠) یادداشت ادبی (۱۳٢) اجتماع (٧٩) خبر (٦٩) نقاشی (٤٦) نیما یوشیج (۳٠) زن (٢٩) ماهنامه رندان (٢٩) نشر (٢۳) وبلاگ نویسی (٢٢) دیدگاه هنری ادبی (٢٢) احمد شاملو (۱۸) این تاج خار (۱٥) ماهنامه مارال (۱٥) حسین جوان (۱٢) نشر شورآفرین (۱٢) فمنیسم (۱٢) علیرضا ذیحق (۱٢) نمایشگاه کتاب (۱۱) غزاله علیزاده (۱۱) ماهنامه ماندگار (۱۱) و خنیاگران چه غمین پرده می کشند بر اسرار این فریب (۱٠) مهرسان جوان (۱٠) مرگ خلاصه شد (۱٠) نفس های پنهان (۱٠) سیمون دوبوار (۱٠) خورشید من کجاست؟ (٩) فروغ فرخزاد (٩) دریغا از عشق (٩) میلان کوندرا (۸) وازنا (۸) سهراب سپهری (۸) انتخابات ریاست جمهوری (٧) سارتر (٧) معشوق بی صدا (٧) دالان ها (٧) سینما (٦) آنسل آدامز (٦) نرودا (٥) اکتاویو پاز (٥) سرور جوان (٥) موسیقی (٥) فلسفه (٥) عکاسی (٥) نیچه (٥) آتی بان (٥) آلبر کامو (٥) چه گوارا (٥) ماهنامه فریاد (٥) خبرگزاری ایبنا (٤) ماهنامه گذرگاه (٤) منصوره اشرافی (٤) در جست و جوی هویت (٤) فریاد بلند عصیان (٤) سیمین دانشور (٤) داستان (٤) نقد و بررسی (٤) عطار (٤) در جستجوی هویت فراموش شده (٤) سکوت سپری شده (٤) در تاریکی سوزان (٤) در برزخ تساوی (۳) روسپییان سودا زده من (۳) سالینجر (۳) مارکز (۳) مهدی اخوان ثالث (۳) سینمای مستند (۳) نوبل (۳) گفتگو (۳) آیدا (۳) رضا قاسمی (۳) عباس معروفی (۳) 8 مارس (۳) عمادالدین نسیمی (۳) فرشته ای در خانه (۳) شور آفرین (۳) سایت والس (۳) مهراوه جوان (۳) saturated darkness (۳) آنتونیو بوئرو بایخو (۳) آلبا دسس پدس (۳) خبرگزاری ایسنا (۳) چراغها را من خاموش می کنم (۳) زیستن از نوع اول (۳) سپنج (۳) فالکنر (۳) حسین منصوری (٢) خبرگزاری ایانا (٢) سرگی یسنین (٢) مایاکوفسکی (٢) سیاوش شاملو (٢) میشل فوکو (٢) مهرهرمز (٢) فرانسیسکو گویا (٢) در انتظار گودو (٢) سایت مرور (٢) سایت ادبی دیباچه (٢) پاییز را به خاطر بادهایش (٢) غزلیات شمس (٢) غلامحسین ساعدی (٢) برتولت برشت (٢) ساموئل بکت (٢) حلاج (٢) ریلکه (٢) لورکا (٢) مولانا (٢) شریعتی (٢) بهار (٢) ناظم حکمت (٢) نوروز (٢) ایلنا (٢) منوچهر آتشی (٢) سال بلوا (٢) من ری (٢) ژاک پره ور (٢) عین القضات (٢) یاشار احد صارمی (٢) کیان وش شمس اسحاق (٢) ناتور دشت (٢) لنگستون هیوز (٢) گالری ثالث (٢) شبهای تهران (٢) والتر بنیامین (٢) جایزه شعر زنان (٢) حرفهای همسایه (٢) سایت کارگاه (٢) علیرضا بهنام (٢) اسماعیل خویی (۱) طاهر صفار زاده (۱) انقلاب فرهنگی (۱) نیکول فریدنی (۱) هومن بابک نیا (۱) آنتونیونی (۱) تعزیه در نقاشی (۱) تی اس الیوت (۱) وردی که بره ها می خوانند (۱) فرد زینه مان (۱) اروفه (۱) ژان کوکتو (۱) رومن پولانسکی (۱) مکرمه قنبری (۱) اکسپرسیونیسم (۱) خوزه کراویرینها (۱) ژان کریستف (۱) مسیح باز مصلوب (۱) نیکوس کازانتاکیس (۱) یانیس ریتسوس (۱) پینک فلوید (۱) عشق و ازدواج (۱) لوح (۱) ابراهیم گلستان (۱) ویتگنشتاین (۱) پیانیست (۱) خبر گزاری فارس (۱) قیصر امین پور (۱) هیوا مسیح (۱) محمود دولت آبادی (۱) رادیو زمانه (۱) پروست (۱) آلن دوباتن (۱) کلود لانزمن (۱) تفکیک ارزشگذاری ادبی (۱) man ray (۱) پل نیومن (۱) فریدا کالو (۱) بوی پاییز (۱) هنری مور (۱) شهرنوش پارسی پور (۱) خلیل پاک نیا (۱) صالح نجفی (۱) تیرداد نصری (۱) صادق هدایت (۱) حافظ (۱) سعدی (۱) مشهد (۱) یداله رویایی (۱) اسکار (۱) خبرگزاری مهر (۱) رومن گاری (۱) اوباما (۱) شطرنج (۱) آرمانگرایی (۱) دادائیسم (۱) رومن رولان (۱) مارسل پروست (۱) رسانه (۱) کلیدر (۱) زرتشت (۱) اصغر فرهادی (۱) فقر (۱) برگمن (۱) شیرین عبادی (۱) اورهان پاموک (۱) تکثیر غیر قانونی (۱) obama (۱) یوش (۱) ایسنا (۱) روسو (۱) روزنامه شرق (۱) نزار قبانی (۱) شفیعی کدکنی (۱) جایزه صلح نوبل (۱) هشت مارس (۱) اکبر رادی (۱) صدام (۱) آدونیس(علی احمد سعید) (۱) mansourehgallery (۱) دیدگاه هنری ادبی نهم (۱) دیدگاه هنری ادبی دهم (۱) شهرگان (۱) بهار 1390 (۱) نعمت آزرم(میرزازاده) (۱) روزنامه شهرآرا (۱) شهریار گلوانی (۱) قاسم صنعوی (۱) سمانه مرادیانی (۱) علیرضا اجلی (۱) سایت کافه داستان (۱) سالمرگی (۱) ذر برزخ تساوی (۱) in the purgatory of equatliy (۱) نشر آرست (۱) محمد مسافر (۱) جدایی نادر از سیمین (۱) دکتر بهار و خواستگار مرده (۱) معصومه سیحون (۱) ماهنامه پل ادبی (۱) سایت هنری نقش آوا (۱) سایت ادبی خزه (۱) سایت فرهنگی هفتان (۱) سایت صحنه ها (۱) سهراب رحیمی (۱) sohrab rahimi (۱) موسسه نقد حرفه ای (۱) کارل سندبرگ (۱) کته کولویتز (۱) kathe kollwitz (۱) کتابناک (۱) روسپیان سودازده من (۱) فرانس مارک (۱) اسبهای آبی (۱) مسعود حاجی حسن (۱) باقر پرهام (۱) holding on to myself (۱) peter callesen (۱) نلسون آلگرن (۱) ده شب شعر (۱) انیستیتو گوته (۱) مهر 1356 (۱) مهران صدرالسادات (۱) م ـ آزاد (۱) رضا سعیدی (۱) مارگو ت بیکل (۱) اورهان ولی (۱) ماهنامه کارنامه (۱) محمد تهرانی (۱) دل آرا دارابی (۱) فلا هرتی (۱) آلینوش طریان (۱) سعید سلطانپور (۱) نازنین نظام شهیدی (۱) کلاوس اشتریگل (۱) فلسفه و عرفان (۱) اصغر الهی (۱) سعید کاشانی (۱) سایت فل سفه (۱) ویکتور خارا (۱) ایولین رید (۱) افسردگی عمیق تر (۱) روزنا (۱) گلستانه (۱) مجتباپورمحسن (۱) مجله دنیای سخن (۱) قره العین (۱) نادر مشایخی (۱) شب موتسارت (۱) روزنامه همبستگی (۱) ژیژک (۱)
دوستان من دیدگاه - Diddgah Mansoureh Ashrafi Gallery مهرسان جوان سرور حوان خسین حوان خسین حوان پرتال زیگور طراح قالب