تماس با من
پروفایل من
آرشیو وبلاگ
      یادداشت های اهور (یادداشت های منصوره اشرافی درباره هنر و ادبیات)
نگاهی انتقادی به جایزه شعر زنان نویسنده: - چهارشنبه ۱۳۸٧/۳/٢٢

تفکیک ارزشگذاری ادبی به زنانه و مردانه

 به تازگی جایزه شعری با عنوان خورشید با ویژ گی خاصی پا به عرصه ادبیات ایران گذاشت  که این ویژگی جای بحث و تحلیل زیادی دارد.  ویژگی این جایزه در آنست که فقط مختص شاعران زن است و هدف از بر پایی این جایزه چنین عنوان شده است:

 1تشویق زنان شاعر ایرانی به حضور هر چه پُررنگ تر و پُردوام تر در عرصه شعر

 2معرفی معیارهای شاعران و منتقدان برجسته زن در انتخاب بهترین کتاب های شعر زنان به منظور ایجاد انگیزه در زنان شاعر برای ارتقاء سطح سروده هایشان 

 همین طور در اساسنامه آن ذکر شده که کلیه داوران زن هستند .             

 چیزی که در درجه اول سوال بر انگیز شده است این است که آیا درست است که یک جایزه هنری و ادبی را به گروهی خاص از هنرمندان که مبنای خاص بودنشان جنسیت آنهاست ، اختصاص دهیم؟یعنی به عبارت دیگر  این نوع تخصیص باعث راه یافتن به اهدافی می شود که در بالا ذکر شد؟


آیا تنها راه تشویق و ایجاد انگیزه برای زنان هنرمند این است که آنها فقط با خودشان مقایسه شوند؟ دلیل این توجبه چیست؟ مگر مقایسه مساوی و یکسان آنها با دیگر شاعران(مردان) باعث نابودی انگیزه در آنها و یا باعث دلسردی و رویگردانی آنها میشود و یا شده است؟

آیا ارتقا و رشد هنر و در این مقوله شعر در زنان بدون سنجش و رقابت آنها با مردان، مهیا تر است؟

و یا اینکه وقتی کتاب آنها توسط شاعران و منتقدان زن مورد بررسی قرار می گیرد درآنها ایجاد انگیزه می کند و همیطور ارتقا سطح سروده هایشان؟ پس بنا براین می توان این طور استباط کرد که وقتی کتاب شاعران زن به همراه شاعران مرد یکجا مورد بررسی و قضاوت قرار می گیرد و داوران هم ترکیبی از زن و مرد باشند نتیجه عدم تشویق زنان   به حضور پررنگ در عرصه شعر و همینطور نابود کردن انگیزه در آنها ودر نتیجه درپی داشتن تنزل سطح سروده هاشان خواهد شد.

 

درست است که در ادبیات می توانیم به تقسیم بندی زبان مردانه و زبان زنانه معتقد باشیم، اما معیارهای بر تری شناسی شعر و هنر و ادب ربطی به زنانه و یا مردانه بودن زبان و تفکر و یا جنسیت هنرمند، ندارد . اینکه بخواهیم فقط کتابهای شعر شاعران زن  را مورد بررسی و ارزیابی و ارزش گذاری کنیم (آنهم صرفن با داوران زن) و از میان آنها بر گزیده را انتخاب کنیم، آیا با تنگ کردن دایره قضاوت و با محدود کردن دایره عرضه، بازده ارزش گذاری هنریمان را کاهش نداده ایم؟  عرصه هنر و خلاقیت هنری ، عرصه رقابتهای ورزشی نیست که مسابقات زنان و مردان به طور جداگانه در آن برگزار شود . چرا که در ورزش تنها چیزی که مطرح و شاخص است قدرت بدنی و مهارت مربوطه است و طبیعتن چون زنان و مردان از نظر فیزیکی توان بدنیشان متفاوت است، نمی توان انتظار داشت که عرصه رقابتهایشان مشترک باشد . اما هنر و همینطور علم مقوله هایی نیستند که در آنها بخواهیم میان زنان و مردان تمایز قایل شویم و ملاک سنجش ما  به زنانه و مردانه تقسیم شود . چرا که هیچ تفاوتی میان توانایی های فکری و مغز زنان و مردان وجود ندارد و تفاوت آنها در عرصه هنر فقط از نوع نگاه و بر داشت آنها ناشی میشود  که این مقوله را هم نمی توان دلیل دسته بندی و تمایز دانست.

بدیهی است که در علم و هنر هیچ گونه تمایزی میان زنان و مردان برای ارزش گذاری قابل توجیه نیست و با توجه به اینکه هنوز هم حضور زنان در این دو عرصه از نظر کمی به اندازه حضور مردان نبوده و نیست ، این گونه تمایز گذاری و سنجیدن زنان  فقطدر محدوده جنسیت خودشان ، در نهایت گامی می تواند باشد در جهت عقبگرد و یا در نهایت ایستایی آنها. چرا که با تنگتر کردن و محدود تر کردن عرصه رقابت ، به همان نسبت نیز از کیفیت کارها کاسته ایم و سطح انتظار و توقع خود را کاهش داده ایم.

معیارهای ارزش گذاری هنری را نمی توان در موردشان تفکیک جنسیتی قایل شد. چرا که حتی نوع نگرش به مضامین هم حتی در مورد موضوعات کاملن زنانه را نمی توان مختص زنان دانست . همانطوری که نوشتن از تن و پیکر زنانه مدتی است در ادبیاتی که توسط زنان نگارش یافته خود را نشان داده است ، این مضامین در آثار نویسندگان مرد نیز چون جویس و مالارمه و باتای و... نیز یافت می شود.

علاوه بر این، اینکه زنان متفاوت از مردان می نویسند و یا مقوله ای به نام نگارش زنانه وجود دارد ، بحثی جداگانه است با تمام نظرات موافق و مخالفی که در این زمینه وجود دارد .اما هیچ کدام از اینها دلیل براین نمی شود که شاخص های ارزشگذاریمان را به دسته های زنانه و مردانه تقسیم کنیم ، چرا که این گونه تقسیم بندی ها و تفاوت گذاریها در نهایت منجر به تحکیم تمایز مردسالارنه منتهی خواهد شد.

چرا و به چه دلیل برای برای ادبیات ترازوهای زنانه و مردانه درست کنیم و معیار و محکمان به جای یکسان بودن متفاوت شود؟ درست است که هنرمندان یا زن هستند و یا مرد، اما اینفقط صرفن یک تفاوت جنسیتی است . و نگاه هردوی آنها به جهان پیرامون خود نگاهی انسانی است فارغ از نوع جنسیت و دیدگاهها و نگرش و برداشت و تفسیر و تحلیل آنها از همه چیز الزامن تابع جنسیت آنها نیستو اصولن هم ربطی به زن بودن و یا مرد بودنشان ندارد .

ممکن است شعری که شاعری مردی سروده دارای مضامین زنانه باشد و یا از زاویه دید یک زن به موضوع نگاه کرده باشد و اصلن بیان ، بیان زنانه باشد و در رابطه با مطرح کردن مسایلی باشد که زنان با آن درگیر هستند. کما اینکه شعری از شاعر زنی ممکن است دارای لحن و بیانی حماسی و مردانه باشد .

این جدا کردن زنان و مردان از هم در عرصه هنر آنهم به خاطر دادن امتیاز به هنرمندان زن در واقع باوراندن این مسله است که زنان و مردان دارای تفاوتهای ذاتی و فرهنگی هستند. در حالی که ارزشها و معیار های زیبایی شناسی در حیطه هنر، ارزش هایی نیستند که قابل تفکیک به مردانه و زنانه باشند.

امیدوارم که این موضوع  از طرف صاحب نظران مورد نقد و بررسی بیشتر قرار گیرد. 

 

  نظرات ()
مطالب اخیر شعر شعر شعر شعر شعر شعر شعر تامل شعر شعر
کلمات کلیدی وبلاگ شعر (۳۱٤) حاشیه زندگی (۱٦٠) یادداشت ادبی (۱۳٢) اجتماع (٧٩) خبر (٦٩) نقاشی (٤٦) نیما یوشیج (۳٠) زن (٢٩) ماهنامه رندان (٢٩) نشر (٢۳) وبلاگ نویسی (٢٢) دیدگاه هنری ادبی (٢٢) احمد شاملو (۱۸) این تاج خار (۱٥) ماهنامه مارال (۱٥) حسین جوان (۱٢) نشر شورآفرین (۱٢) فمنیسم (۱٢) علیرضا ذیحق (۱٢) نمایشگاه کتاب (۱۱) غزاله علیزاده (۱۱) ماهنامه ماندگار (۱۱) و خنیاگران چه غمین پرده می کشند بر اسرار این فریب (۱٠) مهرسان جوان (۱٠) مرگ خلاصه شد (۱٠) نفس های پنهان (۱٠) سیمون دوبوار (۱٠) خورشید من کجاست؟ (٩) فروغ فرخزاد (٩) دریغا از عشق (٩) میلان کوندرا (۸) وازنا (۸) سهراب سپهری (۸) انتخابات ریاست جمهوری (٧) سارتر (٧) معشوق بی صدا (٧) دالان ها (٧) سینما (٦) آنسل آدامز (٦) نرودا (٥) اکتاویو پاز (٥) سرور جوان (٥) موسیقی (٥) فلسفه (٥) عکاسی (٥) نیچه (٥) آتی بان (٥) آلبر کامو (٥) چه گوارا (٥) ماهنامه فریاد (٥) خبرگزاری ایبنا (٤) ماهنامه گذرگاه (٤) منصوره اشرافی (٤) در جست و جوی هویت (٤) فریاد بلند عصیان (٤) سیمین دانشور (٤) داستان (٤) نقد و بررسی (٤) عطار (٤) در جستجوی هویت فراموش شده (٤) سکوت سپری شده (٤) در تاریکی سوزان (٤) در برزخ تساوی (۳) روسپییان سودا زده من (۳) سالینجر (۳) مارکز (۳) مهدی اخوان ثالث (۳) سینمای مستند (۳) نوبل (۳) گفتگو (۳) آیدا (۳) رضا قاسمی (۳) عباس معروفی (۳) 8 مارس (۳) عمادالدین نسیمی (۳) فرشته ای در خانه (۳) شور آفرین (۳) سایت والس (۳) مهراوه جوان (۳) saturated darkness (۳) آنتونیو بوئرو بایخو (۳) آلبا دسس پدس (۳) خبرگزاری ایسنا (۳) چراغها را من خاموش می کنم (۳) زیستن از نوع اول (۳) سپنج (۳) فالکنر (۳) حسین منصوری (٢) خبرگزاری ایانا (٢) سرگی یسنین (٢) مایاکوفسکی (٢) سیاوش شاملو (٢) میشل فوکو (٢) مهرهرمز (٢) فرانسیسکو گویا (٢) در انتظار گودو (٢) سایت مرور (٢) سایت ادبی دیباچه (٢) پاییز را به خاطر بادهایش (٢) غزلیات شمس (٢) غلامحسین ساعدی (٢) برتولت برشت (٢) ساموئل بکت (٢) حلاج (٢) ریلکه (٢) لورکا (٢) مولانا (٢) شریعتی (٢) بهار (٢) ناظم حکمت (٢) نوروز (٢) ایلنا (٢) منوچهر آتشی (٢) سال بلوا (٢) من ری (٢) ژاک پره ور (٢) عین القضات (٢) یاشار احد صارمی (٢) کیان وش شمس اسحاق (٢) ناتور دشت (٢) لنگستون هیوز (٢) گالری ثالث (٢) شبهای تهران (٢) والتر بنیامین (٢) جایزه شعر زنان (٢) حرفهای همسایه (٢) سایت کارگاه (٢) علیرضا بهنام (٢) اسماعیل خویی (۱) طاهر صفار زاده (۱) انقلاب فرهنگی (۱) نیکول فریدنی (۱) هومن بابک نیا (۱) آنتونیونی (۱) تعزیه در نقاشی (۱) تی اس الیوت (۱) وردی که بره ها می خوانند (۱) فرد زینه مان (۱) اروفه (۱) ژان کوکتو (۱) رومن پولانسکی (۱) مکرمه قنبری (۱) اکسپرسیونیسم (۱) خوزه کراویرینها (۱) ژان کریستف (۱) مسیح باز مصلوب (۱) نیکوس کازانتاکیس (۱) یانیس ریتسوس (۱) پینک فلوید (۱) عشق و ازدواج (۱) لوح (۱) ابراهیم گلستان (۱) ویتگنشتاین (۱) پیانیست (۱) خبر گزاری فارس (۱) قیصر امین پور (۱) هیوا مسیح (۱) محمود دولت آبادی (۱) رادیو زمانه (۱) پروست (۱) آلن دوباتن (۱) کلود لانزمن (۱) تفکیک ارزشگذاری ادبی (۱) man ray (۱) پل نیومن (۱) فریدا کالو (۱) بوی پاییز (۱) هنری مور (۱) شهرنوش پارسی پور (۱) خلیل پاک نیا (۱) صالح نجفی (۱) تیرداد نصری (۱) صادق هدایت (۱) حافظ (۱) سعدی (۱) مشهد (۱) یداله رویایی (۱) اسکار (۱) خبرگزاری مهر (۱) رومن گاری (۱) اوباما (۱) شطرنج (۱) آرمانگرایی (۱) دادائیسم (۱) رومن رولان (۱) مارسل پروست (۱) رسانه (۱) کلیدر (۱) زرتشت (۱) اصغر فرهادی (۱) فقر (۱) برگمن (۱) شیرین عبادی (۱) اورهان پاموک (۱) تکثیر غیر قانونی (۱) obama (۱) یوش (۱) ایسنا (۱) روسو (۱) روزنامه شرق (۱) نزار قبانی (۱) شفیعی کدکنی (۱) جایزه صلح نوبل (۱) هشت مارس (۱) اکبر رادی (۱) صدام (۱) آدونیس(علی احمد سعید) (۱) mansourehgallery (۱) دیدگاه هنری ادبی نهم (۱) دیدگاه هنری ادبی دهم (۱) شهرگان (۱) بهار 1390 (۱) نعمت آزرم(میرزازاده) (۱) روزنامه شهرآرا (۱) شهریار گلوانی (۱) قاسم صنعوی (۱) سمانه مرادیانی (۱) علیرضا اجلی (۱) سایت کافه داستان (۱) سالمرگی (۱) ذر برزخ تساوی (۱) in the purgatory of equatliy (۱) نشر آرست (۱) محمد مسافر (۱) جدایی نادر از سیمین (۱) دکتر بهار و خواستگار مرده (۱) معصومه سیحون (۱) ماهنامه پل ادبی (۱) سایت هنری نقش آوا (۱) سایت ادبی خزه (۱) سایت فرهنگی هفتان (۱) سایت صحنه ها (۱) سهراب رحیمی (۱) sohrab rahimi (۱) موسسه نقد حرفه ای (۱) کارل سندبرگ (۱) کته کولویتز (۱) kathe kollwitz (۱) کتابناک (۱) روسپیان سودازده من (۱) فرانس مارک (۱) اسبهای آبی (۱) مسعود حاجی حسن (۱) باقر پرهام (۱) holding on to myself (۱) peter callesen (۱) نلسون آلگرن (۱) ده شب شعر (۱) انیستیتو گوته (۱) مهر 1356 (۱) مهران صدرالسادات (۱) م ـ آزاد (۱) رضا سعیدی (۱) مارگو ت بیکل (۱) اورهان ولی (۱) ماهنامه کارنامه (۱) محمد تهرانی (۱) دل آرا دارابی (۱) فلا هرتی (۱) آلینوش طریان (۱) سعید سلطانپور (۱) نازنین نظام شهیدی (۱) کلاوس اشتریگل (۱) فلسفه و عرفان (۱) اصغر الهی (۱) سعید کاشانی (۱) سایت فل سفه (۱) ویکتور خارا (۱) ایولین رید (۱) افسردگی عمیق تر (۱) روزنا (۱) گلستانه (۱) مجتباپورمحسن (۱) مجله دنیای سخن (۱) قره العین (۱) نادر مشایخی (۱) شب موتسارت (۱) روزنامه همبستگی (۱) ژیژک (۱)
دوستان من دیدگاه - Diddgah Mansoureh Ashrafi Gallery مهرسان جوان سرور حوان خسین حوان خسین حوان پرتال زیگور طراح قالب