یادداشت های اهور

یادداشت های منصوره اشرافی درباره هنر و ادبیات

دل آرا رفت...

بیتوته کوتاهی است جهان

 در فاصله گناه و دوزخ

 خورشید

 همچون دشنامی برمی آید

 و روز

شرم ساری جبران ناپذیری ست*
...

 

دل آرا  رفت اما با رفتنش می توانیم بگویم که دل آرا های دیگری هرگز مرتکب جرم نخواهند شد؟

درست است که دل آرا دارابی در مرگ انسانی  که گناهی را مرتکب نشده مقصر بوده است.

درست است که عمل دل آرا عملی زشت و غیر انسانی بوده و او هرگز این حق را نداشته است که جان انسانی را بدون آنکه گناهی داشته باشد بگیرد .

 درست است که دل آرا هنگامی که دست به این عمل زده تحت تاثیر  شرایط خاص واحساسات و  عدم بلوغ فکری و عقلی ویا جنون آنی و کج عقلی بوده است .

 درست است که هیچ کاری و هیچ عملی قادر نیست که انسان کشته شده را به زندگی باز گرداند و  فقدان او را در نزد اشنایان و نزدیکانش جبران کند.

 اما،

می توانیم به این چیزها هم فکر کنیم که مجرم در درجه اول انسانی بیمار و خطا کار است است . بیماری که بیماری او خطای اوست و نیاز به درمان دارد و این شدت یافتن بیماری اوست که منجر به ارتکاب جرم میشود.

اگر جامعه به مجرمانش به چشم بیماران جامعه نگاه کند شاید بتواند درد و درمان را بهتر بیابد و به جای آنکه بیمار را سزای مرگ دهد  در صدد مداوای او بر اید.

مجرم وقتی دست به اعمال جرم می زند به این فکر نمی کند که ممکن است در سزای اعمالش محکوم به مرگ شود پس بنا براین سزای مرگ برای مجرم نه می تواند عاملی در جهت ترس وعدم ارتکاب جرم نزد دیگران و نه انگیزه ای برای عدم وقوع جرم و جنایتهای آتی باشد.

آنچه که مهم است این است که باید انگیزه های واقعی اعمال مجرمانه را بیابیم و آنها را درمان و چاره کنیم همان‌گونه که تجربه بشری حکایت دارد انجام مجازاتهای سنگین هیچ‌گاه ثمربخش نبوده است، بلکه نوع تفکر در برخورد با مجرم و جرم دارای اهمیت است چرا که  در وقوع جرم عواملی اثرگذار مانند چگونگی گذران دوران طفولیت، نوجوانی، بزرگسالی، عوامل ارثی، اقتصادی، فرهنگی و اعتیاد تاثر دارند. طبق  تحلیل برخی از مکتب های دفاع اجتماعی، اجتماع برای زجرکش کردن، تنبیه صرف ویا انتقام مجرم را مجازات نمی‌‌کند.

و در نهایت این را هم  نمی توان فراموش کرد که آرامشی واقعی ناشی از بازگرداندن زندگی دوباره به یک انسان خطا کار و فرصت دوباره دادن به کسی که مرتکب اشتباه شده  نمی تواند هرگز با آرامش کاذب ناشی از انتقام برابر باشد.

اگر در قانون مجازات قصاص وجود دارد اما به صراحت بارها نیز تاکید شده است که:

   «  اگر  قصاص نکنید و جانی را مورد عفو و بخشش قرار دهید ، بهتر است »سوره بقره ، آیه۱۷۸

«  پس هر گاه کسی به جای قصاص به صدقه راضی شود ( عفو نماید ) نیکی کرده و این کفاره گناهانش خواهد شد» آیه۴۵ سوره مائده

* شعر از احمد شاملو

+   ; ۸:٤٩ ‎ب.ظ ; یکشنبه ۱۳۸۸/٢/۱۳

Powered by PersianBlog.ir